• Bericht gepubliceerd op:8 oktober 2020
  • Leestijd:6 min. leestijd

Baarn isoleert goed, maar moet beter

Baarn is op weg naar klimaatneutraal. Enerzijds omdat we moeten van Den Haag en Brussel. Anderzijds omdat velen hun handtekening onder het Baarns Klimaatakkoord hebben gezet. Vorige maand introduceerde de Baarnse Klimaatalliantie (BKA) een dashboard waarin de voortgang wordt bijgehouden. Daaruit blijkt dat er vooral veel bereikt is met het besparen van energie. Ook in de toekomst blijft dat zeer belangrijk om klimaatneutraal te worden. Bijkomend voordeel: wooncomfort en een lagere energierekening.

De “hoofdmeter” van het dashboard laat het duidelijk zien: besparing heeft het meeste effect op de energiehuishouding van Baarn gehad. Sinds 2011 is bijna 15% op het energieverbuik bespaard.

De energie die we gebruiken komt als aardgas en elektriciteit de huizen en bedrijfspanden binnen. Gas wordt gebruikt om te verwarmen en te koken, elektriciteit is nodig om alle apparaten en verlichting te laten functioneren. Verschillende toepassingen, en dus is de manier waarop op gas bespaard kan worden anders dan hoe elektriciteit bespaard kan worden.

Gas

Diederik van der Burg, bestuurslid van de Baarnse Klimaatalliantie, licht toe: “Er zijn ruwweg twee manieren om gas te besparen. De eerste is de aanschaf van een efficiëntere cv-ketel. Hoogrendementsketels (HR-ketels) zijn veel zuiniger dan traditionele: als je de aanschafkosten afzet tegen de lagere gasrekening, verdien je zo’n ketel binnen 10 jaar terug. Nog efficiënter, maar ook duurder in aanschaf, is een warmtepomp. De tweede manier om gas te besparen is zorgen dat je minder nodig hebt. Bijvoorbeeld door het gasfornuis te vervangen door inductie; iets wat ik persoonlijk iedereen kan aanraden. En onderschat het effect van korter douchen niet; ongeveer 15% van het gas dat je gebruikt is voor het verwarmen van water. Een hele goede aanrader is ook om de verwarming een graadje lager te zetten en de radiatorkraan in niet gebruikte kamers en de slaapkamer minder ver open te zetten. Ook simpele maatregelen als radiatorfolie en een tochtborstel achter de brievenbus hebben verrassend veel effect. Maar grote zoden aan de dijk zet je met het verbeteren van de isolatie van je pand. Het voordeel daarvan is dat het comfort in huis ook enorm toeneemt, iets wat met een lagere temperatuur niet altijd het geval is.”

Dat er in Baarn de afgelopen jaren al flink is geïsoleerd, is te zien aan het aantal labelstappen dat er gezet is.

Een labelstap houdt het volgende in. Elk huis heeft een energielabel, A tot en met G. Het werkt net als met bijvoorbeeld koelkasten: hoe zuiniger de woning, hoe hoger het label. Door bijvoorbeeld dak of muur te isoleren, kan het zijn dat een woning van energielabel D naar C gaat. Dat is één labelstap. Is er in datzelfde huis ook HR++-glas aangebracht, dan gaat het energielabel mogelijk naar B. In totaal dus twee labelstappen. Op deze manier zijn er in Baarn sinds 2011 5.000 labelstappen gezet. Let wel: de maatregelen die genomen moeten worden om een labelstap te zetten, verschillen van huis tot huis. Vraag daarom gericht advies, bijvoorbeeld aan de energiecoaches van EnergiekBaarn.

Voor het wooncomfort en de portemonnee is het trouwens altijd zinvol naar de ramen en de muren te kijken. Veel muren kunnen na-geïsoleerd worden met isolatiekorreltjes. Dit is relatief goedkoop: in gemiddeld vier jaar tijd is het geld terugverdiend met een lagere gasrekening, en het effect op het comfort is er direct. HR++-glas is ook een zinvolle investering, die in enkele jaren terugverdiend wordt en direct comfortverbetering oplevert. Goed te weten: dubbelglas dat ouder is dan 15 jaar heeft zijn isolatiewaarde verloren en moet dus eigenlijk vernieuwd worden.

Het effect van al deze labelstappen is terug te zien in het aardgasverbruik in Baarn. Er wordt  15% minder aardgas verbruikt dan in 2011 en 6% minder dan in 2017.

Van der Burg: “Het is belangrijk deze vermindering versneld door te zetten. De komende jaren zal de gemeente beginnen met de uitvoering van de zogeheten transitievisie warmte. Deze zal er uiteindelijk in uitmonden dat heel Baarn aardgasvrij wordt. Elke gemeente in Nederland heeft zo’n transitievisie, en in 2050 moet heel Nederland aardgasvrij zijn. Iedereen die zijn eigen gasverbruik zo laag mogelijk heeft, zal minder gedoe hebben wanneer zijn wijk aan de beurt is bij het uitvoeren van de transitievisie. Voor de huurders is Eemland Wonen hard aan het werk, maar zij kunnen niet alles en overal tegelijk, dus dat gaat gefaseerd. Maar woningeigenaren hebben dit zelf in de hand. Ik daag iedereen uit om de komende twee à drie jaar zijn energielabel met een stap te verbeteren.”

Elektriciteit

Op het gebied van elektriciteitsbesparing is de verbetering vergelijkbaar. Sinds 2011 is de behoefte aan elektriciteit met 15% gedaald, de helft daarvan (7%) sinds 2017.

“De feitelijke besparing is zelfs nog groter. Er is namelijk ook vraag bijgekomen. De overstap van gas op elektrisch koken bespaart gas, maar kost elektriciteit. En de opkomst van elektrische auto’s in de afgelopen paar jaar levert ook een forse stijging van de behoefte op. De netto besparing die in Baarn bereikt is, is dus echt een mooie prestatie. Toch is ook hier de boodschap: ‘vooral doorgaan, en liefst sneller’” aldus het BKA-bestuurlid.

Een goede manier om elektriciteit te besparen is door resterende gloeilampen te vervangen door led-lampen. Ze zijn duurder dan gewone gloeilampen (voor zover die nog te koop zijn), maar gaan véél langer mee. Ze zijn daardoor per gebruiksuur goedkoper. Bovendien gebruiken ze slechts 10 tot 15% van de energie van gloeilampen. Koop echter niet de goedkoopste, die gaan aanmerkelijk korter mee.

Verder is het elektriciteitsverbruik te verminderen door lampen niet onnodig te laten branden. Ook apparaten echt uitzetten (en niet in de spaarstand te laten staan) bespaart bij elkaar het nodige aan elektra. Oudere koelkasten en diepvriezers zijn ook energieslurpers. Zijn ze 10 jaar of ouder, dan zouden ze tegenwoordig een label C of D krijgen, terwijl nu A+ eigenlijk de standaard is. Vervangen loont dus! Zelfs als de koelkast nog niet kapot is, is het voor portemonnee én milieu beter om hem te vervangen.

Besparen is belangrijk

Om klimaatneutraal te worden, zijn er in essentie twee stappen te zetten. Een belangrijke stap is duurzame opwekking. Het zonneveld op de ijsbaan is daar een voorbeeld van, net als de zonnepanelen op ruim 10% van de huizen. Maar de eerste stap is: bespaar! Alle energie die niet nodig is, hoeft immers niet opgewekt te worden. Momenteel wordt 2,5% van de Baarnse energie duurzaam binnen Baarn opgewekt. Dit percentage gaat het snelst omhoog door verdere besparingen.

Tips

  • Besparen is op heel veel, vaak eenvoudige, manieren mogelijk. Op www.milieucentraal.nl staan praktische tips.
  • Isoleren en het zetten van labelstappen zijn maatwerk. Milieucentraal en www.duurzaambouwloket.nl geven handvatten.
  • Woningeigenaren kunnen een bon voor € 65 geld terug voor energiebesparende maatregelen afhalen bij Hubo en Nijhof.
  • EnergiekBaarn heeft energiecoaches en SLIM-coaches die advies op maat geven.
  • Later dit jaar organiseert de gemeente een gezamenlijke inkoopactie voor opwekkings- en isolatiemiddelen.
  • Woningeigenaren die ten minste twee duurzaamheidsmaatregelen nemen, kunnen hiervoor tot 20% subsidie ontvangen!